Bateri nedir?

Bateri nedir

Yeryüzü üzerinde ilk insandan bu yana var olmuş en eski çalgı olan Davul, Vurmalı Çalgılar ailesinden bir ritim elemanıdır. İlk insanın konuşma dili öncesinde duvar yazıları, duman ve vurmalı aletlerle iletişim kurduğu düşünülmektedir. İlkel yaşam şartları içerisinde geniş alanlara yayılmış insanların komşu köy ve kabilelerle haberleşmesinde, yaklaşan düşmanları ya da vahşi hayvanları korunmak için birbirlerine haber vermesi ya da uzaklaştırması için kullanılan vurmalı aletler Davul’un ataları olan Tamtam’lardır. Kabilelerin şölen, düğün, savaş, zafer kutlamaları veya dini törenleri, cenazeleri esnasında kullandıkları iletişim araçlarından en önemlisi vurmalı çalgılardır. İlk çağlardan, gelişmiş uygarlıklara kadar vurmalı çalgılar daimi olarak yaşamsal ritüeller içerisinde yerlerini korudular. Hayvan derilerinin yumuşatılarak incelik ve kalınlıklarına göre ahşap bir kasnak veya çömlek üzerine gerilerek elde edilen bu vurmalı aletler şekillendirilmiş ağaçtan sopalarla veya iki elle sesin ulaşacağı uzaklığa göre yüksek ya da hafif darplarla icra edilirdi. Kasnaklara gerilen derilerin inceliği ya da kalınlığı tiz ya da pes sesleri oluştururdu. İnsanoğlu davullar eşliğinde atların sırtında ya da koşarak savaşlara gitti. Kıtaları denizden keşfederken dev kalyonlar davullar eşliğinde yüzlerce kürekçiye çektirilirdi.

 

Ritim genel olarak belli bir yürüyüş hızında, düzenli ilerlemek olarak tanımlanabilir. Örneğin kalbimiz 1 dakikalık süreçte düzenli olarak 65 vuruşla, bedenimizin hayatı sağlıklı yaşayabileceği ahengi sağlar. Saatler, saniyelerin ritmik vuruşlarla, aksamadan sıralanmasıyla çalışır. Süreleri uzamadan veya kısalmadan geçen saniyeler, zamanlamamızı düzgün yapmamızı sağlar. Ritim hayatın içerisindeki ahenk ve düzenin yanı sıra bir kuraldır. Yaşamımızın içerisinde uyduğumuz birçok kural kadar gereklidir. Sağlık kuralları, trafik kuralları, saygı kuralları hayatta ne kadar önemliyse ritmik kurallar da müziğin içerisinde o kadar önmlidir. Ruhumuza ve kulağımıza hoş gelebilecek belli tonaliteler içerisinde yazılmış uzun ya da kısa beste, şarkı ve benzeri müzik formları ölçüler halinde hecelere bölünmüş müzik cümleleridir. Ölçüler eserlerin iç yürüyüş düzenlerini belirler ve esere ahenk verirler. Bir eserin ritmi, belirlenen ölçünün sayısında tek düze olmayan vuruşların düzenli birlikteliğinden meydana gelir. Orkestralardaki vurmalı çalgılar topluluğuna Bateri denir. Topluluğun içinde beş adet davul, ziller, trampet, tomtom ve pedallar bulunur. Davul çalmak için kullanılan ahşap sopalara baget denir. Davulun fırça veya tokmak yoluyla icrası müzik türüne göre değişir. Davulun gövdesi ahşap veya metal silindirden oluşur. Gövdenin iki yüzüne gerilen parşömen (kurutulmuş deri) veya hayvan (dana, geyik) derisi tını rengini oluşturur. Modern orkestraların kullandığı ritim aletlerinden timpal, timpani çelik, bakır veya pirinç gibi madeni silindir kasnaklardan yapılmıştır. Kasnakların çevresinde bulunan kelebek mandallar davulları akort etmeye yarar. Bongolar bilinen en küçük ritim aletlerindendir. Küçük kovaya benzeyen ve çift olarak iki elle icra edilen bu minik davullar Afrika kökenli olup, dans orkestralarının icralarında kullanılmaktadır. Türk kültür tarihinde de davul’un önemli bir yeri vardır. Şaman Türkleri dini törenlerinde kötü ruhları kovmak için kullanırlardı. Osmanlı Türklerinin döneminde işlevini değiştirerek devletin egemenlik simgesi olan sancak ve tuğ’un yanında yer aldı. Kös adı verilen davullar yere konulmak suretiyle ya da atların iki yanına bağlanarak süvarinin tokmakla çalması suretiyle kullanılırdı. Osmanlı döneminde mehterhanelerde ve ileri zamanlarda bandolarda kullanıldı. Kayış vasıtasıyla omuza asılarak çalınan Karadeniz davulları bir yüzüne tokmakla, diğer yüzüne çubukla vurularak icra edilirdi. Tokmak darpları kuvvetli zamanları, çubuk darpları ise zayıf zamanları karakterize etmektedir.

 

Bateri çalabilmek için düzenli ve sıkı bir bateri dersi almak gerekir. Öncelikle ritim duygusunun iyi düzeyde olması gerekmektedir. Eğitimlere ritmi hiç kaçırmadan düz vuruşlarla başlanır. Çalışmalarda ritim duygusunun daha da sağlamlaştırılması için Metronom’dan faydalanılır. İçinde ritim duygusu zayıf olan bir kimse metronom yardımıyla kendini geliştirebilir. Düzenli çalışma bateri eğitimindeki ilerlemenin temel şartıdır. Tüm müzik aletlerinde olduğu gibi bateride de günlük çalışma saati ortalama en az bir saat olmalıdır. Bu sınırın üzerinde çalışan birçok bateri icracısı vardır. Virtüozite seviyesine gelmek ve ritmik beyin koordinasyonunu bagetlerle sağlamak için günde 5-6 saatin üzerinde aşamalı şekilde çalışılmalıdır. Eğitimler adım, adım yürür. Birdenbire bir ritmi ve tüm varyasyonlarını icra edebilmek olanaksızdır. İyi bir davulcu çok iyi trampet çalar. Eğitimin başlangıcından itibaren uzun bir süre tam bir bateri takımıyla çalışmanız gerekmez. Önce evde yastıklara bagetlerle vurmak yoluyla ilk egzersizler yapılabilir. Stick control denen egzersizleri evde çalışma petleriyle yapmak mümkündür. Bagetleri doğru tutmak ve hakimiyet sağlamak çok önemlidir. Bagetlerin farklı ağırlık noktaları vardır. Çok uçtan tutulmaması gereken bagetler ilk olarak kolaylığı açısından Fransız timpani tekniğiyle el ayası aşağı doğru tutularak başlanır. Demir bagetler sağlık açısından sakıncalı olduğundan bateristler arasında pek tercih edilmezler. İlk egzersizler 4’lük, 8’lik, 16’lıklarla başlanır. Sağ eller daima güçlüdür ancak aynı anda çalışılarak sol ele de güç kazandırılır. 8-10- 12 alto, 14-16 inçlik bas trampetlerin ve 18- 22- 24 inçlik kick davulların çeşitli karakterde işlevleri ardır. 18 inçlik davullar küçüktür ve hiphop tarzı müzikte ve Türk müziğinin alt yapılarında yer alırlar. Rock müziğinde ise daha geniş inçteki davullar kullanılır. Alto davullar ataklarda yani geçişlerde cümle tamamlamalarında kullanılır. Ziller 8 inçten, 14 inçe kadar kullanılır. Pop ve caz gibi müziğin tarzına göre inçler değişir. Örneğin caz müziğinde ince zil kullanılır. Daha çok baget sesi algılanılır. Crush ziller cümleyi tamamlamak için kullanılırken, sürekli kullanılan ziller vardır. Zillerin bateri takımında belli yerleşim açıları yoktur. İcra edenin kullanım tarzına ve zevkine göre değişebilir. Bateri takımında ziller ve davullar dışında sehpalar, zil ve davulların sabit kalması için standlar, single ve twin pedallar vardır.

 

Tanınmış Türk bateristlerin arasında Okay Temiz, Selim Selçuk, Volkan Öktem, Kerem Kabadayı, Burak Gürpınar, Güray Mumcu, Onur Ertem, Akyan İlkan, Doğaç Titiz, yabancı bateristler arasında ise Art Blakey, Tony Williams, David Silveria, Vinnie Colaitua, Dave Weckl, Steve Gadd, Dennis Chambers dünya müzik literatüründe yer almaktadırlar. Caz füzyon baterisinde en yüksek seviyedeki performansıyla takdir gören Dave Weckl 1960 yılında dünyaya geldi. Francis Howell Yüksekokulu’nu yüksek dereceyle olarak bitirdikten sonra caz eğitmini Bridgefort Üniversitesi’nde yoğunlaştırdı. Weckl dünyaca meşhur müzisyenlerin orkestralarında bateri çaldı. Bunların arasında Madonna, George Benson, Paul Simon’ı sayabiliriz. Çok erken yaşta tanınan ve popüler olan ünlü baterist 1985’ten 1991 yılına kadar Chick Corea Electric Band’de çalıştı. Corea grubunda yedi yıl kariyerini albüm ve konserlerle yükselten sanatçı 1988 ve 89 yıllarında Manhattan Jazz Quintet ile dört albüm kaydetti. GRP All Star Big Band ile anlaşmaya varan Weckl bateri eğitimi ile ilgili videolar, solo performanslar ve master plan çalışmaları yaptı. Corea grubundan ayrılan sanatçı ünlü gitarist Mike Stern ile kayıtlar ve turneler yapmaya başladı. 1990 yılından sonra kendi adını taşıyan The Dave Weckl Band’ı kurarak stüdyoya girdi. Dave Weckl’ın bateri alanındaki başarısı büyük bateri firmalarının ilgisini çekti. Yamaha Drums, Sabian Cymbals ve Vic Firth Drumsticks gibi önemli firmalarla anlaşma imzalayarak yeni prodüksiyonların dizaynlarında çalıştı. Sabian HHX büyük zil modelini geliştirdi. 1996 yılında stil ve düzeneğini kökünden değiştiren Weckl, efsane sanatçı Freddie Gruber’la etütler yapmaya başladı.

mini
Detaylı bilgi almak için İstanbul Müzik Akademisini 0 212 292 65 35 - 0 212  292 65 84 numaralı telefonlardan arayabilirsiniz.